İlçe Müftüsü Yavuz KOÇAK

 İSPİR İLÇE MÜFTÜLÜĞÜ

TARİHÇE  

İspir’in bulunduğu Çoruh boylarının tarih çağı M.Ö IX.yüzyıl sonlarında başlamaktadır. .M.Ö 680 yıllarında Saka Türkleri Kafkas Dağlarını aşarak Anadolu’da  görülmeye başlar. M:Ö.665 yıllarında Saka Türklerinden Saperler Çoruh boylarına yerleşir .Malatyalı tarihçi Anabasis bu bölgedeki kabileden İspiritis diye bahsetmektedir.M.Ö.519 yılında Pers İmparatoru I.Daryus zamanında Saperler Pers hakimiyeti altına; M.Ö.140 yıllarında Sakaların Pam oymağından çıkan Küçük Arsaklılar Devleti’nin eline geçer.

Romalıların Anadolu ve Suriye’yi fethe çalıştığı sıralarda İspir bölgesi Arsaklılar ve Romalılar arasında el değiştirir. M.S.665 yıllarında İslam Araplar Erzurum bölgesini alınca İspir 300 yıl boyunca Arapların idaresinde kalır. (Emeviler,Abbasiler) X. yüzyılında Abbasilerin zayıf düşmesinden istifade eden Bizanslılar bölgeyi hakimiyetleri altına 1049 yıllarında Büyük Selçuklu komutanlarından İbrahim Yınal Hasankale Savaşından sonra İspir bölgesini ele geçirir. Ancak bölge tam anlamıyla Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlanamaz. 1071Malazgirt Savaşı’ndan sonra İspir ve çevresi tamamen Müslüman Türklerin eline geçer.

Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra çeşitli devletlerin himayesi altında kalan İspir bölgesi 1401-1502 yılları arasında Akkoyunlular’ın himayesinde kalır.Nihayet Eylül 1514 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına Birinci Dünya Savaşı döneminde İspir ve çevresi 1916 –1918 yılları arasında Rus işgali ve Ermeni mezalimine uğramış;25 Şubat 1918’de Kazim Karabekir Paşa komutanlığında 1.Kafkas Kolordusuna bağlı birliklerce vatan topraklarına katılır.

COĞRAFİ DURUMU

İlçemiz bölgesel olarak Doğu Karadeniz Bölgesinin Güney Doğusunda kalmaktadır. Ulaşım yönünden Erzurum iline 142 km uzaklıktadır. Komşu illere olan uzaklığı ise Rize'ye 119 km, Artvin'e 172 km ve Bayburt iline uzaklığı ise 70 km mesafede Çoruh Vadisi ve çevresinde bulunmaktadır.

Anadolu’nun kuzeyinde, Doğu Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında önemli bir geçit noktasında 1050 m.yükseklikte 2100 m2 lik bir alanı kaplamakta  olan İspir Doğu Anadolu’yu Karadeniz’e bağladığı gibi, Anadolu’nun Kafkaslara bağlanmasını da sağlayan önemli bir geçit noktasıdır. Karadeniz ikliminin yumuşak etkileri ile, kara ikliminin sert özelliklerinin beraber görüldüğü bölge, dağlık bir arazi yapısına sahiptir.

İlçe sınırları içerisinde 2400 ile 3900 metre arasında irili ufaklı çok sayıda dağ bulunmaktadır. (Kaçkar 3937m, Mescit Dağı 3240 m,Deve Dağı 3363m,Bozan Dağı 2924m.Sandık Dağı 3186 m.Yassı Dağ 2500 m. Kazancık Dağı 2750 m. Korga Dağı 2364 m. Ayazöldüren Dağı 2500 m.Asniyar Dağı 3040 m Dilek Dağı 3549 m.Hasan Dağı 2900 m.Nevse Dağı 3114 m.)dağları bu dağlardan önemli olanlardır.

İlçe sınırları içinde 100'e yakın  irili uafklı bir çok göl bulunmaktadır. Bunlar arasında önemli sayılabilecek ;(Döner Göl,Mal Gölü,Dört Göl,Yedi Göl,Balıklı Göl,Karanlık Göl) gibi bir çok göl bulunmaktadır.

Türkiye’nin en önemli akarsularından biri olan Çoruh Nehri (Yaklaşık 335km)de ilçe sınırları içerinde doğup ilçe topraklarını baştan aşağı ikiye bölmektedir. İlçenin genel coğrafyası dağlık ve kırık bir arazi yapısına sahiptir. 

  EKONOMİK DURUM

         TARIM VE HAYVANCILIK:

 Yukarı Çoruh Bölümü ile, Çoruh Vadisi boyunca yer yer rastlayan kısmi düzlükler haricinde arazi bulunmamaktadır. Coğrafi yapının bu şekilde oluşu bölgede daha ziyade hayvancılığın ön plana çıkmasından etkili olmuştur. İlçede büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Son yıllarda küçükbaş hayvancılıkta gerileme, büyükbaş hayvancılık da ise gelişme gözlenmektedir.

Ekime ve dikime müsait toprakların azlığı ziraatın gelişimini engellemektedir.Bölgede az da olsa hububat,bağ-bahçe,sebzecilik yapılmaktadır.Son yıllarda ilçede seracılık başlamış ve gelişme eğilimi göstermektedir.
İlçede yer yer raslanan ormanlık olan olmasına rağmen ilçe ekonomisine önemli bir katkıda bulunduğu söylenemez.

        SANAYİ VE TİCARET:

İlçede hiçbir sanayi kuruluşu yoktur. Esnaf ve sanatkarların satmış oldukları hazır ürünler ile az da olsa ilçede üretilen bal, kuru fasulye, dut, ceviz, pestil, pekmez vs. ürünler çevre il ve ilçelere satılmaktadır.

DİĞER GELİR KAYNAKLARI:

Tarıma elverişli alanların dar ve az olması nedeniyle bölge halkı iş bulmak amacıyla gurbet işçiliğine çıkmaktadır. Son yıllarda seracılık ve özellikle arıcılıktan ilçe ekonomisine girdi sağlanmaktadır. İlçede birkaç yerde suni balıkçılık yapılmaktadır.(Alabalık)

İlçemiz ve yöresi yeraltı zenginlik kaynakları bakımından işletilmeyi bekleyen Kömür, Bakır ve Altın maden yataklarının bulunduğu ve bu maden yataklarının işletilmesiyle ülke ekonomisine kazandırılacağı açıktır.

       İSTİHDAM VE İŞSİZLİK:
İlçede istihdamı sağlayacak, işsizliği önleyecek herhangi bir imkan bulunmamaktadır.Bu nedenle de genç kesim genellikle gurbette iş aramaktadır. (Türkiye’nin büyük şehirleri ve yurt dışında)

NÜFUS

YILARA GÖRE GENEL NÜFUS SAYIM SONUÇLARI: